|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
CLOWN
The “Clown self-portrait” was realized in 1976, soon after my first salary in the mine. For 15 years on end, the pay-day was going to be the clown's day:
The strenuous work was done under compulsion and for the country's sake. Under compulsion because the miner had to survive, and for the country's sake, becuse it was an exigency of the socialist fatherland. Fatherland's gratitude for the hard work was materially exspressed in the payment. Morally it was exspressed in the heaven's battles. The socialist heaven was grateful up to self-sacrifice. Gods served their country and were anxious the miner's wrinkles always shaped the signature of discontent. The miner was to be rewarded for his suffering, at least, as well as an artist, with minimum expenses. In the long run, everyone was an artist in his suffering. And, did history ever offer better reward than a massive applause for the tumbling, suffering out of breath clown? MASSIVE APPLAUSE: the old solution was to be encouraged. To have as well the acclamations, the clown's ranks could be enriched with heavenly elements. People's servants also called comrades of leadership , justly or not, in any time or age could be anathematized, executed, buried to no address, while the ilirian heaven and land together applauded the human malice that could mimic even from the most suffering soul, from the most innocent eyes and wrinkled foreheads. Human malice was much of a doubtful notion! You understand? I mostly felt it.
(extract from ‘REVOCATION')
KLLOUN
“Autoportreti Klloun” u punua në vitin 1976, menjëherë pas rrogës së parë në minierë. Për 15 vjet me radhë dita e rrogës do të ishte për mua dita e kllounit:
Puna e sforcuar bëhej me detyrim dhe për hir të atdheut. Me detyrim sepse minatori duhej të mbijetonte, dhe për hir të atdheut, sepse i tillë ishte hë për hë niveli i atdheut socialist. Mirënjohja e atdheut për punën e sforcuar shprehej materialisht në pagën dhe moralisht në betejat qiellore. Qielli socialist e shprehte mirënjohjen deri në vetëmohim. Perënditë i shërbenin popullit dhe shqetësoheshin që rrudhat e minatorit formonin përherë siglën e pritjes dhe të zhgënjimit. Vuajtja e minatorit duhej shpërblyer, mundësisht me minimumin e shpenzimeve, tamam si vuajtja e një artisti. Në fund të fundit, a ekzistonte ndonjë popull që nuk ishte artist në vuajtjen e vet? Dhe a ekzistonte në histori një shpërblim më i çmuar sesa duartrokitja masive për kllounin e rrëzuar që mezi mbushet me frymë? DUARTROKITJE MASIVE: kjo zgjidhje e vjetër duhej nxitur me çdo kusht. Për të mundësuar edhe brohoritjen, rradhët e kllounit mund të pasuroheshin me elemente qiellorë të denjë për vuajtjen. Dhe me të vërtetë, shërbëtorë të popullit të quajtur ndryshe shokë të udhëheqjes , me hak e pa hak, papritur e në çdo moshë telendiseshin publikisht ose pushkatoheshin, varroseshin pa adresë, dhe qielli me tokën ilire duartrokisnin bashkërisht ligësinë njerëzore që arriti të përqeshë edhe nga shpirti më i vuajtur, edhe nga sytë më të pafajshëm, edhe nga balli më i rrudhur. Ligësia njerëzore ishte nocion tepër i dyshimtë! S'di në e kupton. Unë kryesisht e ndjeva.
(marrë nga 'RIEVOKIM')